ประเด็นท้าทาย
การพัฒนาสื่อการเรียนรู้เกม Functional Group Domino
ด้วยโมเดลการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน PBL Model ในรายวิชาเคมีเพิ่มเติม 5 (ว33225)
ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2569
ประเด็นท้าทาย
การพัฒนาสื่อการเรียนรู้เกม Functional Group Domino
ด้วยโมเดลการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน PBL Model ในรายวิชาเคมีเพิ่มเติม 5 (ว33225)
ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2569
ในการสอนวิชาเคมีเพิ่มเติม 5 นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2569 ได้อ้างอิงตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2560) กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สาระเคมี ข้อที่ 1 ตามผลการเรียนรู้ข้อที่ 3 คือ วิเคราะห์โครงสร้างและระบุประเภทของสารประกอบอินทรีย์จากหมู่ฟังก์ชัน ผู้เรียนสามารถจำแนกประเภทและโครงสร้างของหมู่ฟังก์ชัน เพื่อประยุกต์ใช้ในการทำงานหรือในชีวิตจริงนั้น
ในการสอนวิชาเคมีเพิ่มเติม 5 ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายที่ผ่านมา ครูผู้สอนได้พบประเด็นปัญหาที่สำคัญ คือ นักเรียนไม่สามารถจำแนกหมู่ฟังก์ชันของสารประกอบอินทรีย์ได้ และเมื่อวิเคราะห์ถึงสาเหตุของปัญหาดังกล่าว พบว่า เกิดจากผู้เรียนไม่สามารถจำแนกหมู่ฟังก์ชันของสารประกอบอินทรีย์ได้ เพราะนักเรียนมีความสับสนกับหมู่ฟังก์ชันของสารประกอบอินทรีย์ที่มีจำนวนมาก ที่ต้องสามารถจำแนกชื่อหมู่ฟังก์ชัน และประเภทของสารประกอบ จึงทำให้นักเรียนไม่สามารถจำแนกหมู่ฟังก์ชันของสารประกอบอินทรีย์ได้ ผนวกกับนักเรียนส่วนมาก ไม่มีพื้นฐานความรู้เดิมเกี่ยวกับหมู่ฟังก์ชัน การจำแนกหมู่ฟังก์ชันของสารประกอบอินทรีย์ ซึ่งเป็นเรื่องที่ต้องใช้ความรู้ความจำเดิมและความเข้าใจเกี่ยวกับสารประกอบอินทรีย์ ที่สามารถเชื่อมโยงความรู้ในการบอกหมู่ฟังก์ชันของสารได้ ส่งผลให้นักเรียนไม่บรรลุเป้าหมายของการจัดการเรียนการสอนเรื่องดังกล่าว
จากปัญหาดังกล่าว ครูผู้สอนจึงจัดทำข้อตกลงในการพัฒนางานประเด็นท้าทาย โดยนำการจัดกิจกรรมการเรียนรู้รูปแบบกระบวนการกลุ่มจากโมเดลการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน PBL Model ด้วยเกม Functional Group Domino “การจำแนกหมู่ฟังก์ชันของสารประกอบอินทรีย์” เข้ามาประยุกต์ใช้ในการแก้ไขปัญหาด้านทักษะการจำแนกหมู่ฟังก์ชันของสารประกอบอินทรีย์ และใช้สื่อการเรียนรู้ในรูปแบบ Anywhere Anytime เพื่อให้ผู้เรียนสามารถเข้าถึงเนื้อหาบทเรียนได้ตลอดเวลา ซึ่งส่งผลให้เกิดการพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียนที่สูงขึ้น ในรายวิชาเคมีเพิ่มเติม 5 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ปีการศึกษา 2569 โรงเรียนบ้านแป้งวิทยา ด้วยการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน PBL Model อีกด้วย
1) ศึกษาสาระ มาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัด และวิเคราะห์เนื้อหา จุดประสงค์การเรียนรู้วิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 จากหลักสูตรกลุ่มสาระวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 และหลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียนบ้านแป้งวิทยา รวมทั้งจากหนังสือเรียนรายวิชาเคมีเพิ่มเติม 5 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ของสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) เรื่องการจำแนกหมู่ฟังก์ชัน และอื่น ๆ ตามที่เกี่ยวข้อง
2) ศึกษาวิธีการสร้างแผนการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการจำแนกหมู่ฟังก์ชันของสารประกอบอินทรีย์โดยศึกษาจากเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องและนำข้อมูลที่มาวิเคราะห์ เพื่อกำหนดขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ จัดทำแผนการเรียนรู้ ที่ประกอบด้วย สาระ/มาตรฐานการเรียนรู้/ผลการเรียนรู้(รายวิชาเพิ่มเติม) สาระสำคัญ จุดประสงค์การเรียนรู้ สาระการเรียนรู้ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ชิ้นงาน/ภาระงาน(หลักฐาน/ร่องรอยแสดงความรู้) กิจกรรมการจัดการเรียนรู้ สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ การวัดและประเมินผล รวมทั้งบันทึกหลังแผนการจัดการเรียนรู้
3) นำแผนการจัดการเรียนรู้ให้คุณครูในกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีพิจารณาตรวจสอบส่วนประกอบต่าง ๆ รายละเอียดของแผนการจัดการเรียนรู้ความเหมาะสมของรูปแบบกิจกรรม ความสอดคล้องในการดำเนินกิจกรรม วิธีการประเมินผล และภาษาที่ใช้เพื่อนำข้อบกพร่องมาแก้ไขปรับปรุงตามข้อเสนอแนะ และเสนอต่อผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน เพื่อประเมินค่าความเหมาะสมขององค์ประกอบของแผนการจัดการเรียนรู้ดังกล่าว
4) สร้างสื่อเกม Functional Group Domino “การจำแนกหมู่ฟังก์ชันของสารประกอบอินทรีย์” ให้สอดคล้องกับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้รูปแบบกระบวนการกลุ่มจากโมเดลการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน PBL Model ด้วยเกม Functional Group Domino ตามกระบวนการของวิทยาศาสตร์ ที่เน้นให้ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติกิจกรรมเพื่อเกิดองค์ความรู้ด้วยตนเอง
5) ประเมินผลสัมฤทธิ์ก่อนเรียน (Per-test) เรื่องการจำแนกหมู่ฟังก์ชันของสารประกอบอินทรีย์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โดยใช้แบบฝึกหัด
6) จัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ข้างต้น โดยมีผู้บริหาร หัวหน้ากลุ่มสาระ หรือหัวหน้ากลุ่มบริการวิชาการ ร่วมสังเกตการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในห้องเรียน และสะท้อนผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เกิดขึ้น เพื่อนำผลไปใช้ในการปรับปรุงแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้และสื่อการเรียนรู้
7) ประเมินผลสัมฤทธิ์หลังเรียน (Post-test) เรื่องการจำแนกหมู่ฟังก์ชันของสารประกอบอินทรีย์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โดยใช้แบบฝึกหัดซึ่งเป็นชุดเดิม
8) เมื่อสิ้นสุดการสอนตามกำหนดแล้ว นำผลคะแนนที่ได้จากการตรวจแบบฝึกหัด มาวิเคราะห์โดยวิธีการทางสถิติด้วยการทดสอบที (t-test) เพื่อทดสอบสมมติฐาน และแจ้งผลการทดสอบให้นักเรียนรู้เป็นรายบุคคล
3.1 เชิงปริมาณ
1) นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 จำนวนทั้งหมด 14 คน ของภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2569 ได้รับการพัฒนาทักษะและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน เรื่องการจำแนกหมู่ฟังก์ชันของสารประกอบอินทรีย์ ผ่านกิจกรรมการเรียนรู้รูปแบบกระบวนการกลุ่มจากโมเดลการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน PBL Model ด้วยเกม Functional Group Domino มีคะแนนทดสอบหลังเรียนผ่านเกณฑ์ คิดเป็นร้อยละ 80 ของจำนวนนักเรียนทั้งหมด
2) ครูผู้สอนมีสื่อการสอนรูปแบบ Anywhere Anytime เรื่องการจำแนกหมู่ฟังก์ชันของสารประกอบอินทรีย์ ให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ทุกที่ทุกเวลา
3.2 เชิงคุณภาพ
1) นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 จำนวนทั้งหมด 14 คน ของภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2569 มีการพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนจนผ่านเกณฑ์ผ่านกิจกรรมการเรียนรู้รูปแบบกระบวนการกลุ่มจากโมเดลการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน PBL Model ด้วยเกม Functional Group Domino
2) นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 จำนวนทั้งหมด 14 คน ของภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2569 ที่ได้ใช้สื่อการเรียนรู้รูปแบบ Anywhere Anytime เรื่อง การจำแนกหมู่ฟังก์ชันของสารประกอบอินทรีย์ มีความพึงพอใจตั้งแต่ระดับพอใจมากขึ้นไป